Browse Tag by წარმოსახვითი
თარგმანები

ლაკანი მარტივად: წარმოსახვითი, სიმბოლური და რეალური

წარმოგიდგენთ თარგმანთა სერიას, რომელიც ეფუძნება დარიან ლიდერისა და ჯუდი გლოვის წიგნს “წარმოგიდგენთ ლაკანს, გრაფიკული გაიდი” (INTRODUCING LACAN A GRAPHIC GUIDE). მოგეხსენებათ ლაკანი ფსიქოანალიტიკურ ლიტერატურაში ერთ ერთ ყველაზე რთულ ავტორად ითვლება, ამიტომაც დაწერილია მრავალი წიგნი იმაზე თუ როგორ წავიკითხოთ ის, როგორ გავიგოთ მისი კონცეპტები და ა. შ. რომელთაც გარკვეულწილად შესავლის ფუქნცია აქვთ სანამ თავად ლაკანის ტექსტების კითხვას დავიწყებთ.  ერთ ერთი ასეთი ყველაზე ცნობილი წიგნი გახლავთ “INTRoDUCING LACAN A GRAPHIC GUIDE”, რომელსაც ძალიან ბევრი ლაკანიანური ავტორი მაღალ შეფასებას აძლევს. წიგნის ავტორები გახლავთ დარიან ლიდერი, ლონდონში მოღვაწე ფსიქოანალიტიკოსი, ის გახლავთ ლონდონის ფროიდიანული ანალიზისა და კვლევის ცენტრის დამფუძნებელი წევრი. წიგნი გრაფიკულად გაფორმებულია ჯუდი გლოვის მიერ რომელიც გახლავთ მხატვარი, გრაფიკული დიზაინერი და ილუსტრატორი. მან ასევე ილუსტრირება გაუკეთა ფილოსოფიის, ქრისტიანობის, პლატონის, ლევი შტროსისა და ჩომსკის სერიებს.   

წარმოსახვითი

ფუნდამენტური გაუცხოება არის ადამიანის მოტორული ფუნქციონირების, სივრცის და მოძრაობის აღქმის ძირითადი საფუძველი.  ლაკანი ამ რეგისტრს, სადაც ამ ტიპის იდენტიფიკაცია ხდება „წარმოსახვითს“  უწოდებს. აქ ის ითვალისწინებს ვიზუალური მხარის მნიშვნელოვნებას.

„ მე რომ ვიყო სხვა ბავშვის ადგილზე, მისთვის რომ დაერტყათ მე ვიტირებდი, თუ მას რაიმე უნდა მეც მენდომებოდა ის, იმიტომ რომ მე მის ადგილზე ვარ. მე ვარ დატყვევებული იმ ხატში, რომელიც უცხოა ჩემთვის, ჩემს გარეთ არის.“

 [spacer height=”20px”]

სიმბოლური

1950 იანი წლებიდან ლაკანი მეტ ყურადღებას უთმობს სიმბოლურის კონცეპტს, რომელიც გაგებულია როგორც სოციალური, კულტურული და ლინგვისტური ფენომენი, რომელშიც ბავშვი იბადება. ლაკანი ამბობდა ენა არსებობდა დაბადების მომენტამდე. ის არსებობს ოჯახის სოციალურ სტრუქტურაში და რა თქმა უნდა მშობლების იდეალებში, მიზნებში და ისტორიებში.  სანამ ბავშვი დაიბადება მშობლები საუბრობენ მის შესახებ, არჩევენ მის სახელს, უგეგმავენ მას მომავალს. ბავშვისთვის ძალიან რთულია გააცნობიეროს ამ სიტყვების ენა, ის მთლიანად ზემოქმედებს ბავშვის არსებობაზე.   ყველაფერი ეს ძალიან კარგად ჩანს სარკის ფაზის თეორიაში. თუ ლაკანმა მას თავიდან უწოდა წარმოსახვითი იდენტიფიკაცია, ახლა ის მსჯელობს მის სიმბოლურ მხარეზეც. თუ ბავშვი ჩანს სურათში ის ჯერ კიდევ  იღებს მშობლების ნათქვამ აღმნიშვნელ სიტყვებს იდენტიფიკაციისთვის. დედა, რომელსაც ხელში უჭირავს ბავშვი შეიძლება მას უთხრას: „შენ გაქვს ბაბუის თვალები“, „ზუსტად ისე გამოიყურები როგორც მამაშენი“.

არსებობს სიმბოლური გამონათქვამები, რომელიც უჩენს ბავშვს ადგილს წარმომავლობით ხაზში, საგვარეულოში, სიმბოლურ სამყაროში. ბავშვი არის „აკინძული“ სიტყვებითა და სახელებით“, ლინგვისტური რეპრეზენტაციებით. ბავშვის იდენტობა დამოკიდებულია იმაზე თუ როგორ იღებს ის მშობლების სიტყვებს.

 

რეალური

ლაკანი სიმბოლურს და წარმოსახვითს ამატებს შემდეგ კატეგორიას სახელწოდებით რეალური. რომლის რეფორმულირება მან თავის ნაწერებში რამდენჯერმე მოახდინა. 1953 წელს ის ამბობს, რეალური არის უბრალოდ ის, რაც არ სიმბოლიზირდება, რომელიც სიმბოლურს მიღმაა. როგორც ლაკანი ამბობს სიმბოლური არის ის რაც მთლიანად ეწინააღმდეგება სიმბოლიზაციას. ის განიხილავს რეალურს, სიმბოლურს და წარმოსახვითს, როგორც ადამიანთა რეალობის სამ რეგისტრს.  ამგვარად წარმოსახვითი არის რაიმე, რამდენადაც ჩვენ ვიმყოფებით კონკრეტულ რეგისტრში და ეგო გვთავაზობს ჩვენი ქმედებების რაციონალიზაციას, ხოლო სიმბოლურია სიტუაცია, რამდენადაც ყველა საგანებს ჩვენს ირგვლივ აქვთ მნიშვნელობები.

ყოველდღიურ ობიექტები არის სიმბოლიზებული რამდენადაც ისინი რაღაცას ნიშნავენ, მათ აქვთ მნიშვნელობები“

„ხანდახან ობიექტი კარგავს მის მნიშვნელობას, მე ვუყურებ ყოველდღიურ ობიექტს როგორც რაღაც მისტერიულს, რომელიც არის ზებუნებრივი, ჯადოქრული (uncanny).

რეალური წარმოადგენს ზუსტად იმას, რაც არის განდევნილი ჩვენი რეალობიდან. რაიმე, რასაც არ აქვს მნიშვნელობა და რომლის მოთავსება კონკრეტულ სიტუაციაში შეუძლებელია.