აუდიო

სოსო დოლიძის პოდკასტი. ეპიზოდი I. თემა: რელიგია

სოსო დოლიძის პოდკასტის პირველი ეპიზოდის სტუმარია გიგა მამინაშვილი – ფსიქოლოგი, ფსიქოანალიტიკოსი, ასოციაცია “ქართული ფსიქოანალიტიკური სივრცის” დამფუძნებელი.

თარგმანები

ანტისოციალური (ფსიქოპატიური) პიროვნული აშლილობა – ნენსი მაკუილიამსი

წარმოგიდენთ ამერიკელი ფსიქოანალიტიკოსის, ფსიქოლოგის ნენსი მაკუილიამსის წიგნიდან “ფსიქოანალიტიკური დიაგნოზი” თავს “ფსიქოპატიური (ანტისოციალური) პიროვნების” თარგმანს. ეს არის თარგმანის პირველი ნაწილი, პირობითად თარგმანი დაყოფილია სამ ნაწილად. დანარჩენი ორი ნაწილიც მალევე განთავსდება ვებ გვერდზე. 

სოსო დოლიძის თარგმანი

ვსაუბრობ მენტალური ჯანმრთელობის პრაქტიკაში ყველაზე არაპოპულარული პაციენტებზე. ადამიანები, რომლებიც არსებითად ფსიქოპათები. არიან  აქ გამოვიყენებ მელოის (1988) ტერმინს მის ძველ ფორმას. ტერმინი „ანტისოციალური“ არის ის რაც ჩანს გარედან, რაც გარედანაა თვალსაჩინო ფსიქოლოგიის სოციალური შედეგების გათვალისწინებით, ჩემი მიზანი კი აქ არის პიროვნების სუბიექტური გამოცდილების და ფსიქოპატი ხალხის შიდა დინამიკა გამოკვლევა.

კვლევამ დაადასტურა კერნბერგის (1984) კონცეპტი რომელიც ხაზს უსვამს დიაპაზონს ნარცისულ კონდიციას (სელფის აშლილობა) და ექსტრემალურ ფსიქოპათიას შორის. (გაკანო, მელოი, ბერგი, 1992). რობერტ ჰარი (ჰარი და სხვები, 1990) განასხვავებს ნამდვილ ფსიქოპატებს ანტისოციალური ტენდენციების მქონე პიროვნებისაგან, იყენებს რა ტერმინს „ფსიქოპატი“. აქ თავისუფლად გამოვიყენებ ტერმინს „ფსიქოპატიურს“ რომელიც  „ანტისოციალურის“ ექვივალენტია, ხოლო ტერმინ „ფსიქოპათიას“ მთელი ანტისოციალური სპექტრის აღსაწერად. ჩემი 1994 წლის პრაქტიკისგან განსხავებით   ტერმინს „ფსიქოპატი“ გამოვიყენებ მხოლოდ ექსტრემალური პათოლოგიის ტერმინის აღსაწერად და თავს ავარიდებ ტერმინ „სოციოპატის“ გამოყენებას.

მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ძალიან ბევრი მტკიცებულება, რომ ექსტრემალური ფსიქოპათები არ ექვემდებარებიან მკურნალობას (სტოუნი, 2000), მრავალ ანტისოციალური ტენდენციების მქონე პიროვნებაზე თერაპიული გავლენის მოხდენა შესაძლებელია. ანტისოციალური სპექტრის დიაპაზონი ძალიან დიდია, დაწყებული ადამიანებით, რომელთა პერსონალიები ანტისოციალურ კონტინიუმზე გადახრილია ექსტრემალური ფსიქოპატიისკენ, დეზორგანიზებული, სადისტური და იმპულსური ხალხით ისეთები როგორებიც არიან რიჩარდ ჩეისი (Biondi & Hecox, 1992; Ressler & Schactman, 1992) რომელიც შემთხვევითი შერჩევით კლავდა ადამიანებს და მათ სისხლს სვამდა (იმის ილუზიით, რომ მისი სისხლი მოწამლული იყო და მას ეს სჭირდებოდა გადასარჩენად) დამთავრებული მოწესრიგებული პერსონაჟებით როგორებიც ყავს აღწერილი ბრაბიაკს და ჰარს (2007) თავის ნაშრომში ამერიკელი კორპორატიული ფსიქოპათების შესახებ „გველები ლუქსში“. ფსიქოპატიური კონტინიუმი ძირითადად არის მოსაზღვრე და ფსიქოპათიურ მიმართულებაში, რადგანაც კონცეპტუალურად დიაგნოზი ძირითადად ხაზს უსვამს ადამიანთა მიჯაჭვულობის ძირითად დარღვევებს და ეყრდნობა ძალიან პრიმიტიულ დაცვის მექანიზმებს.

ბურსტეინთან (1973a) ერთად მე დავამტკიცებდი, რომ არსებობს წარმატებული ხალხი რომელთა ხასიათი უფრო მეტად ფსიქოპატიურ სტრუქტურაში ჯდება ვიდრე სხვა პიროვნული ნიშნებში და რომლებიც სამართლიანადაა შეფასებული მაღალი დონის ანტისოციალურ პიროვნებებად. ასეთ ადამიანებს აქვს საკმარისი იდენტობის ინტეგრაცია, რეალობის აღქმის უნარი და იყენებენ უფრო მაღალი დონის დაცვის მექანიზმებს. ამ თვისებების გამო მათ ვერ მივაკუთვნებთ მოსაზღვრე ან ფსიქოტურ სპექტრს,  მათი ფიქრის და ქმედების ძირითადი გზები არის ანტისოციალური. ზოგიერთ ძალიან წარმატებულ თავდაპირველი,  ძირითადი ხედვა ფსიქოპატიური აქვს. ისეთ უნარების ქონა როგორებიცაა ეგოს სიძლიერე, სხვების დაუნდობელ განურჩევლობა და ა. შ. ხშირ შემთხვევაში არის პროფესიულ კიბეზე მაღალი საფეხურის მიღწევის საფუძველი. ეს ადამიანები ხშირად უფრო წარმატებულნი არიან მათზე ვისაც აქვთ ლოიალურობის გრძნობა, გააზრების და  თანაგანცდის უნარი.

1939 წელს ჰედერსონმა განასხვავა „პასიური-პარაზიტული“ ფსიქოპათები აგრესიული ფსიქოპატებისგან.  ეს კატეგორია კარგად ჯდება პონზის სქემაში, ამ ადამიანებს ყავთ თბილი ოჯახი და კარგი მეგობრული ურთიერთობები (მინიმუმ მანამ, სანამ გამოაშკარავდება თავისი თაღლითური ბუნება). როგორც საზოგადოება, ჩანს რომ ჩვენში უფრო მისაღებია ფსიქოპათიის ეს უფრო დახვეწილი ვერსია, თუმცა ამ დახვეწილ ვერსიაშიც სხვების მიმართ მომხმარებლური დამოკიდებულება იგივეა რაც აგრესიულ ფსიქოპატებში. ბურსტეინის (1973a) კრიტერიუმი ფსიქოპათიის დიაგნოზის დასმისას ხაზს უსვამს ადამიანის სურვილს ცნობიერად მოახდინოს სხვების მანიპულაცია მეტი სარგებლის მისაღებად. ამ გზით თუ ვიხელმძღვანელებთ ფსიქოპატიური პიროვნების დიაგნოზს არანაირი კავშირი არ აქვს აშკარა კრიმინალთან და იმ ყველაფერთან Continue Reading

.

კლასიკური სიღრმის ფსიქოლოგია

ირაკლი იმედაძე – ფსიქოლოგიის ისტორია, VIII თავი, I ნაწილი

      სიღრმის ფსიქოლოგია ეფუძნება იდეას, რომ არსებობს ფსიქიკა ცნობიერების გარეშე და მისგან დამოუკიდებლად. ამდენად, ეს მიმდინარეობა უპირისპირდება ყველა იმ თეორიულ სისტემას, რომელიც ფსიქოლოგიის საგანს ცნობიერებით შემოფარგლავს. სიღრმის ფსიქოლოგიის უშუალო კვლევის საგანს არაცნობიერი ფსიქიკა შეადგენს. მაგრამ არაცნობიერი შეისწავლება ფართო კონტექსტში, პიროვნების ფუნქციონირებასთან დაკავშირებით. ამდენად, იგი პოროვნების კატეგორიასაც განიხილავს, ოღონდ იმ როლის თვალსაზრისით, რომელსაც მასში არაცნობიერი სფერო თამაშობს. სიღრმის ფსიქოლოგიაში არაცნობიერი ფსიქიკისა და პიროვნების პრობლემები ორგანულად არის დაკავშირებული ერთმანეთთან. ამ მიმდინარეობის ცენტრალური მოძღვრება ფროიდის ფსიქოანალიზია. მას მიკუთვნება აგრეთვე ადლერის ინდივიდუალური ფსიქოლოგია და იუნგის ანალიზური ფსიქოლოგია.

      ზიგმუნდ ფროიდი (1856-1939) დაიბადა ავსტრია-უნგრეთის პროვინცია მორავიაში, ქალაქ ფრაიბერგში, ხელმოკლე ებრაელი კომერსანტის მრავალშვილიან ოჯახში. 1873 წელს იგი შევიდა ვენის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. აქვე მიიღო მედიცინის დოქტორის ხარისხი (1881). უნივერსიტეტში სწავლის პარალელურად, ფროიდი მუშაობდა ვენის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში გამოჩენილ მეცნიერთან, ერნსტ ბრიუკესთან, რომელიც ფიზიოლოგიაში ე.წ. ფიზიკო-ქიმიური სკოლის ერთ-ერთ ფუძემდებელად ითვლება. Continue Reading

თარგმანები

კრიმინოლოგია, ფრთხილი მეზობელი – ელაინ პლეიერი

credit: www.withmydegree.org

წარმოგიდგენთ ელაინ პლეიერის ტექსტის “კრიმინოლოგია, ფრთხილი მეზობელის” ქართულ თარგმანს (თავი წიგნიდან Forensic Psychotherapy: Crime, Psychodynamics and the Offender Patient, London. 2000), სადაც ავტორი მოკლედ და საინტერესოდ აღწერს თანამედროვე კრიმინოლოგიის მიმდინარეობების ანალიზს და მის კავშირს ფსიქოთერაპიასთან და სასამართლო ფსიქოლოგიასთან.

ინგლისურიდან თარგმნა სოსო დოლიძემ

თავისუფალი თარგმანი

თანამედროვე ბრიტანული კრიმინოლოგია აერთიანებს დისციპლინათა დიდ ერთობას და აკადემიურ დისციპლინებს. თანხმდებიან რომ თანამედროვე კრიმინოლოგია ორ ნაწილად იყოფა, ესაა ” ლომბროზიული პროექტი” რომელიც ცდილობს მეცნიერულად  ახსნას ადამიანის კრიმინალური ქმედებები, არსი და ა .შ.  კრიმინალებს განსხვავებული ქცევები და იდენტობა აქვთ არაკრიმინალებთან შედარებით და მეორე “მმართველობითი პროექტი” [governmental project]. რომელიც მთავარ აქცენტს კრიმინალური სისტემის ადმინისტრირებაზე აკეთებს  (Garland 1994). დევიდ გარლანდის მიხედვით კრიმინოლოგია ორიენტირებულია სამეცნიერო შედეგებზე მაგრამ პარალელურად ახასიათებს ინსტიტუციონალური სფეროს განვითარება, ადმინისტრაციული კუთხე. სასამართლო ფსიქოთერაპიისთვის და ზოგადად კრიმინალის თერაპიისთვის კრიმინოლოგია უაღრესად მნიშვნელოვანი სფეროა.

 

ისტორიული კავშირები

ამჟამინდელი დისტანციური ურთიერთობა ფსიქოლოგიასა და კრიმინოლოგიას შორის წარსულში სხვანაირად იყო. მეოცე საუკუნის პირველ ნახევარში კრიმინოლოგიაში დომინირებდა ფსიქოლოგიური და ფსიქიატრიული კვლევები დანაშაულის გამომწვევ მიზეზების შესახებ რომელიც ყურადღებას ამახვილებდა დამნაშავის და მოძალადის პორტრეტზე.  1932 წელს შეიქმნა დელიქვენტური ქცევის სამეცნიერო მკურნალობის ცენტრი (მოგვიანებით 1948 წელს შეეცვალა სახელი და დაერქვა დელიქვენტურობის მკურნალობის სამეცნიერო ინსტიტუტი. ამ ცენტრმა თავისი კლინიკა გახსნა რომელსაც პორტმანის კლინიკა ეწოდა. (Saville and Rumney 1992).

მეორე მსოფლიო ომამდე ინგლისში კრიმინოლოგია დაქვემდებარებული იყო მედიკო ფსიქოლოგიურ Continue Reading

თარგმანები

გლოვა და მელანქოლია – ზიგმუნდ ფროიდი

 

წარმოგიდგენთ ზიგმუნდ ფროიდის ერთ ერთ საკვანძო ნაშრომს “გლოვა და მელანქოლიის” ქართულ ენაზე თარგმანს.

ინგლისურდიდან თარგმნა ანი თაყნიაშვილმა

 

 

 

სიზმრები ჩვენ დაგვეხმარა, ნარცისული მენტალური აშლილობების პროტოტიპი დაგვესახა ნორმალურ ცხოვრებაში, ახლა ჩვენ ვეცდებით გლოვის ტიპიურ გავლენასთან შედარებით, მელანქოლიის ბუნების გაგებას. უნდა დავიწყოთ გაფრთხილებით, იმისათვის, რომ არ მოხდეს ჩვენი დასკვნების ღირებულების გადამეტებულად შეფასება.  მელანქოლია, რომლის დეფინიციაც მერყეობს აღწერით ფსიქიატრიაშიც კი, მრავალ კლინიკულ ფორმას იღებს, და ამ ფორმების დაჯგუფება ერთიანობაში დარწმუნებით ვერ ხერხდება;  ზოგიერთი ეს ფორმა მიგვითითებს სომატურ და არა ფსიქოგენურ ფაქტორებზე. ჩვენი მასალა, გარდა ისეთი შთაბეჭდილებებისა, რომლებიც თვალსაჩინოა ყველა დამკვირვებლისათვის, მხოლოდ მცირე რაოდენობის ქეისებს მოიცავს, რომელთა ფსიქოგენური ბუნება უდავოა. ამიტომაც ჩვენ პრეტენზია ვერ გვექნება დასკვნების ზოგად ვალიდურობაზე, თავადვე უნდა ავღნიშნოთ ის, რომ ჩვენს ხელთ არსებული კვლევების საშუალებებით, ვერ ვიპოვით ვერაფერ განსხვავებულს, მაგრამ მთელ რიგ დარღვევებს თუ ვერა, მათ მცირე ნაწილს მაინც აღმოვაჩენთ.

   მელანქოლიასა და გლოვას შორის კორელაცია გამართლებულია ამ ორი მდგომარეობის საერთო სურათით. ასევე გარემოს ზემოქმედების გამო, ორივეს გამომწვევი მიზეზები ერთია. გლოვა, Continue Reading

.

ალენ ვანიე – შესავალი ფსიქოანალიზში

საიტზე რეგულარულად განთავსდება ის ქართული გამოცემები და თარგმანები რომელიც ეხება ფსიქოანალიტიკურ თეორიას და პრაქტიკას. ამჯერად გთავაზობთ ალენ ვანიეს წიგნს “შესავალი ფსიქოანალიზში” რომელიც თარგმნა გიგა მამინაშვილმა. გამომცემლობა “დიოგენე”.

წიგნი ფასდაკლებით იყიდება თბილისის წიგნის საერთაშორისო ფესტივალზე (რომელიც დღეს მთავრდება), ასევე შესაძლებელია მისი ყიდვა წიგნის მაღაზიებში

ქვემოთ მოცემულია წიგნის ანოტაცია:

ფსიქოანალიზის, როგორც ფილოსოფიის, მედიცინისა და რელიგიის გზაჯვარედინზე აღმოცენებული დისციპლინის, როლი XX საუკუნის აზროვნებისათვის განმსაზღვრელია.

ალენ ვანიეს წიგნი შესავალი ფსიქოანალიზში ამ დისციპლინის ფუნდამენტური კონცეპტებისა და ფსიქოანალიზის ისტორიის გარდამტეხი მომენტების ფრანგული ფსიქოანალიტიკური სკოლისათვის დამახასიათებელი თეორიული და კლინიკური სიზუსტით განხილვის ერთ-ერთი საუკეთესო და წარმატებული მცდელობაა.

წიგნი განკუთვნილია როგორც ფსიქოლოგების, ფსიქოანალიტიკოსებისა და მომიჯნავე პროფესიების წარმომადგენლებისთვის, ასევე მკითხველთა ფართო წრისთვის, რადგან კვლევის ფსიქოანალიტიკური მეთოდი და მისი კონცეპტუალური სისტემა არა მხოლოდ პიროვნების ფსიქიკური ცხოვრების, არამედ სოციალური, კულტურული და პოლიტიკური ფენომენების გაგების უმნიშვნელოვანეს ინსტრუმენტს წარმოადგენს.

., კულტურა & არტი

ლუსიან ფროიდის ნახატები

 

წარმოგიდნენთ  ექსპრესიონიზმის, ნეო ექსპრესიონიზმის და რეალიზმის სკოლის ცნობილი წარმომადგენლის ლუსიან ფროიდის ( 1922 – 2011) რამდენიმე ნახატს.

ლუსიან ფროიდი ზიგმუნდ ფროიდის შვილიშვილი გახლდათ.

 

 

 

 

 

 

გოგონა თეთრი ძაღლით (1950-51)

 

 

 

ჰოტელის საძინებელი (1954)

Continue Reading

ვიდეო, თარგმანები

ზიგმუნდ ფროიდის ხმა BBC Broadcasting Recording 1938

[spacer height=”40px”]

წარმოგიდგენთ ზიგმუნდ ფროიდის ერთადერთ შემორჩენილ აუდიო ჩანაწერს ქართული სუბტიტრებით, რომელიც მან გარდაცვალებამდე [1939] ერთი წლით ადრე, 1938 წელს ჩაწერა BBC ისთვის.

შენიშვნა: თუ ვიდეოს ჩართვისას ავტომატურად არ გამოჩნდა სუბტიტრები, ქვემოთ მარჯვენა კუთხეში დააჭირეთ cc ნიშანს. 

 

ვიდეოს ტრანსკრიპტი:

“მე ჩემი პროფესიული კარიერა დავიწყე როგორც ნევროლოგმა, ვცდილობდი განმეკურნა ჩემი ნევროტიკი პაციენტები. ჩემი ძველი მეგობრის გავლენით, მუშაობის შედეგად აღმოვაჩინე არაცნობიერი ფსიქიკური ცხოვრების შესახებ მნიშვნელოვანი ახალი ფაქტები, ინსტინქტუალური ტენდენციების როლი და ა. შ. ამ აღმოჩენებთან ერთად განვითარდა ახალი მეცნიერება, ფსიქოანალიზი, ფსიქოლოგიის ნაწილი, როგორც ნევროზების მკურნალობის ახალი მეთოდი. ამ წარმატებისთვის ბევრის გადახდა მომიწია. ხალხს არ სჯეროდა ჩემი აღმოჩენების და ჩემს თეორიებს საეჭვოდ მიიჩნევდნენ. ეს შეწინააღმდეგება იყო ძალიან ძლიერი და სასტიკი. საბოლოოდ, წარმატებით გავართვი თავი, შევიძინე მოსწავლეები და დავაფუძნე საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაცია. თუმცა ბრძოლა ჯერ არ დასრულებულა.”