.

ალენ ვანიე – შესავალი ფსიქოანალიზში

საიტზე რეგულარულად განთავსდება ის ქართული გამოცემები და თარგმანები რომელიც ეხება ფსიქოანალიტიკურ თეორიას და პრაქტიკას. ამჯერად გთავაზობთ ალენ ვანიეს წიგნს “შესავალი ფსიქოანალიზში” რომელიც თარგმნა გიგა მამინაშვილმა. გამომცემლობა “დიოგენე”.

წიგნი ფასდაკლებით იყიდება თბილისის წიგნის საერთაშორისო ფესტივალზე (რომელიც დღეს მთავრდება), ასევე შესაძლებელია მისი ყიდვა წიგნის მაღაზიებში

ქვემოთ მოცემულია წიგნის ანოტაცია:

ფსიქოანალიზის, როგორც ფილოსოფიის, მედიცინისა და რელიგიის გზაჯვარედინზე აღმოცენებული დისციპლინის, როლი XX საუკუნის აზროვნებისათვის განმსაზღვრელია.

ალენ ვანიეს წიგნი შესავალი ფსიქოანალიზში ამ დისციპლინის ფუნდამენტური კონცეპტებისა და ფსიქოანალიზის ისტორიის გარდამტეხი მომენტების ფრანგული ფსიქოანალიტიკური სკოლისათვის დამახასიათებელი თეორიული და კლინიკური სიზუსტით განხილვის ერთ-ერთი საუკეთესო და წარმატებული მცდელობაა.

წიგნი განკუთვნილია როგორც ფსიქოლოგების, ფსიქოანალიტიკოსებისა და მომიჯნავე პროფესიების წარმომადგენლებისთვის, ასევე მკითხველთა ფართო წრისთვის, რადგან კვლევის ფსიქოანალიტიკური მეთოდი და მისი კონცეპტუალური სისტემა არა მხოლოდ პიროვნების ფსიქიკური ცხოვრების, არამედ სოციალური, კულტურული და პოლიტიკური ფენომენების გაგების უმნიშვნელოვანეს ინსტრუმენტს წარმოადგენს.

.

ნენსი მაკუილიამსი: ფსიქოპატიური (ანტისოციალური) პიროვნება – ნაწილი II

წარმოგიდენთ ამერიკელი ფსიქოანალიტიკოსის, ფსიქოლოგის ნენსი მაკუილიამსის წიგნიდან “ფსიქოანალიტიკური დიაგნოზი” თავს “ფსიქოპატიური (ანტისოციალური) პიროვნების” თარგმანს. ეს არის თარგმანის მეორე ნაწილი, პირობითად თარგმანი დაყოფილია სამ ნაწილად. მესამე ნაწილიც მალევე განთავსდება ვებ გვერდზე. 

სოსო დოლიძის თარგმანი

რაც ადრეულმა მკვლევრებმა აღნიშნეს  გვიანდელი კვლევებით დადასტურდა (Robins, Tipp, &:. Przybeclc, 1991), რომ ფსიქოპატ ხალხი – რომლებმაც თავი დააღწია თვითგანადგურებასა და ციხეს- საშუალო ასაკში განიცდიან ეგრეთწოდებულ გადაღლას, ისინი ხშირ შემთხვევაში ხდებიან გასაოცრად თავაზიანი მოქალაქეები. შესაძლოა გახდნენ ფსიქოთერაპიისადმი მეტად რელევანტურები და მეტად მიიღონ მისგან სარგებელი, ვიდრე ახალგაზრდა ფსიქოპატებმა. ეს ცვლილება სავარაუდოდ გამოწვეულია ჰორმონალური ცვლილებებით, რომელიც ამცირებს მოქმედების შინაგან სწრაფვას, ასევე შეიძლება იყოს დაკავშირებული ფიზიკური ძალის დაკარგვასთან რომელიც საშუალო ასაკისთვისაა დამახასიათებელი.  იქამდე სანამ ყოვლისმომცველი დაცვითი მექანიზმები არ აწყდებიან სერიოზულ წინააღმდეგობას, ადამიანის მოტივაცია, განავითაროს უფრო ჩამოყალიბებული ადაპტაციური მექნიზმები, არის მინიმალური. ყველანაირი პერსონოლოგიური ხასიათის გვიანდელ მოზარდებს და ადრეულ ახალგაზრდებს, განსაკუთრებით ჯანმრთელი ფსიქოპათოლოგიის მამაკაცებს, როგორც წესი აქვთ ყოვლისმომცველი ყოვლისშემძლეობის მომცველი გრძნობები: სიკვდილი შორსაა და მოზარდობის პრეროგატივები ბოლომდე მათ ხელთაა. ინფანტილური გრანდიოზულობის შეგრძნება კვლავ იღვიძებს. (ეჭვი მაქვს, ის ფაქტი რომ ფსიქოპატია მამაკაცებში უფრო მეტია ვიდრე ქალებში შეიძლება აიხსნას იმ აქტით, რომ ქალები რეალობაში ლიმიტებს უფრო ადრეული ასაკიდან აწყდებიან: ჩვენ ფიზიკურად ნაკლებად ძლიერები ვართ; გვიწევს მენსტრუაციასთან და დაფეხმძიმების საფრთხესთან ერთად ცხოვრება, დიდი რისკის ქვეშ ვართ გაუპატიურებისა და ფიზიკური ძალადობის). მაგრამ რეალობა ადრე თუ გვიან ამას უპირისპირდება, შუა ასაკში სიკვდილი უკვე ისეთივე აბსტრაქტული ცნება აღარაა, ფიზიკური სიძლიერეც იკლებს, რეაქციის დრო მცირდება, ჯანმრთელობაც აღარაა ისეთი კარგი და იწყება რთული ცხოვრების გრძელვადიანი ეპიზოდი. ამ ფაქტებს შესაძლოა ქონდეს პიროვნებაზე შემცვლელი ეფექტი, პერსონა უფრო ინტერესდება ნაკლებად ყოვლისმომცველი ადაპტური პროცესებით.

იმის გამო, რომ ფსიქოპატ ხალხს აქვს სირთულე ემოციების ვერბალურად გამოხატვის  (განსხვავებით მანიპულაციისგან), ერთადერთი გზა, რომ სხვებს აგრძნობინონ თუ ისინი რას განიცდიან არის რომ სხვა ადამიანს პირადად განაცდევინოს თავისი მდგომარეობა. დისოციაციური დაცვის მექანიზმები ფსიქოპათ ხალხში ხშირად აღუნიშნავთ, თუმცა რთულია მათი აღწერა სპეციფიკური მაგალითების მოყვანის გზით. დისოციაციური ფენომენი შეიძლება იყოს გამოხატული დაწყებული რომელიმე ადამიანის როლის ტრივიალური მინიმიზაციიდან დამთავრებული ძალადობრივი დანაშაულის ტოტალური ამნეზიით. პერსონალური პასუხისმგებლობის თავიდან აცილება, რომელსაც შეიძლება ქონდეს დისოციაციური ხარისხი, ფსიქოპატი ხალხის კრიტიკული დიაგნოსტიკური კრიტერიუმია. მოძალადე, რომელიც ხსნის, რომ მას და მის შეყვარებულს ქონდა ძალიან უმნიშვნელო კამათი, და „ის ხვდება რომ კარგავს თავის ხასიათის თვისებას“ ან ამბობს, რომ „ცუდი განსასჯელი გამოიტანა ამ კონკრეტულ მაგალითში“ აკეთებს მინიმიზაციას.  ინტერვიუერმა შემდეგ საკითხზე უნდა გაამახვილოს ყურადღება: „ზუსტად რა გააკეთე იმ დროს როდესაც დაკარგე კონტროლი თავზე?“, „რა გააკეთე იმ დროს როდესაც განაგრძე კითხვა

თარგმანები

ნენსი მაკუილიამსი: ფსიქოპატიური (ანტისოციალური) პიროვნება – ნაწილი I

წარმოგიდენთ ამერიკელი ფსიქოანალიტიკოსის, ფსიქოლოგის ნენსი მაკუილიამსის წიგნიდან “ფსიქოანალიტიკური დიაგნოზი” თავს “ფსიქოპატიური (ანტისოციალური) პიროვნების” თარგმანს. ეს არის თარგმანის პირველი ნაწილი, პირობითად თარგმანი დაყოფილია სამ ნაწილად. დანარჩენი ორი ნაწილიც მალევე განთავსდება ვებ გვერდზე. 

სოსო დოლიძის თარგმანი

ვსაუბრობ მენტალური ჯანმრთელობის პრაქტიკაში ყველაზე არაპოპულარული პაციენტებზე. ადამიანები, რომლებიც არსებითად ფსიქოპათები. არიან  აქ გამოვიყენებ მელოის (1988) ტერმინს მის ძველ ფორმას. ტერმინი „ანტისოციალური“ არის ის რაც ჩანს გარედან, რაც გარედანაა თვალსაჩინო ფსიქოლოგიის სოციალური შედეგების გათვალისწინებით, ჩემი მიზანი კი აქ არის პიროვნების სუბიექტური გამოცდილების და ფსიქოპატი ხალხის შიდა დინამიკა გამოკვლევა.

კვლევამ დაადასტურა კერნბერგის (1984) კონცეპტი რომელიც ხაზს უსვამს დიაპაზონს ნარცისულ კონდიციას (სელფის აშლილობა) და ექსტრემალურ ფსიქოპათიას შორის. (გაკანო, მელოი, ბერგი, 1992). რობერტ ჰარი (ჰარი და სხვები, 1990) განასხვავებს ნამდვილ ფსიქოპატებს ანტისოციალური ტენდენციების მქონე პიროვნებისაგან, იყენებს რა ტერმინს „ფსიქოპატი“. აქ თავისუფლად გამოვიყენებ ტერმინს „ფსიქოპატიურს“ რომელიც  „ანტისოციალურის“ ექვივალენტია, ხოლო ტერმინ „ფსიქოპათიას“ მთელი ანტისოციალური სპექტრის აღსაწერად. ჩემი 1994 წლის პრაქტიკისგან განსხავებით   ტერმინს „ფსიქოპატი“ გამოვიყენებ მხოლოდ ექსტრემალური პათოლოგიის ტერმინის აღსაწერად და თავს ავარიდებ ტერმინ „სოციოპატის“ გამოყენებას.

მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს ძალიან ბევრი მტკიცებულება, რომ ექსტრემალური ფსიქოპათები არ ექვემდებარებიან მკურნალობას (სტოუნი, 2000), მრავალ ანტისოციალური ტენდენციების მქონე პიროვნებაზე თერაპიული გავლენის მოხდენა შესაძლებელია. ანტისოციალური სპექტრის დიაპაზონი ძალიან დიდია, დაწყებული ადამიანებით, რომელთა პერსონალიები ანტისოციალურ კონტინიუმზე გადახრილია ექსტრემალური ფსიქოპატიისკენ, დეზორგანიზებული, სადისტური და იმპულსური ხალხით ისეთები როგორებიც არიან რიჩარდ ჩეისი (Biondi & Hecox, 1992; Ressler & Schactman, 1992) რომელიც შემთხვევითი შერჩევით კლავდა ადამიანებს და მათ სისხლს სვამდა (იმის ილუზიით, რომ მისი სისხლი მოწამლული იყო და მას ეს სჭირდებოდა გადასარჩენად) დამთავრებული მოწესრიგებული პერსონაჟებით როგორებიც ყავს აღწერილი ბრაბიაკს და ჰარს (2007) თავის ნაშრომში ამერიკელი კორპორატიული ფსიქოპათების შესახებ „გველები ლუქსში“. ფსიქოპატიური კონტინიუმი ძირითადად არის მოსაზღვრე და ფსიქოპათიურ მიმართულებაში, რადგანაც კონცეპტუალურად დიაგნოზი ძირითადად ხაზს უსვამს ადამიანთა მიჯაჭვულობის ძირითად დარღვევებს და ეყრდნობა ძალიან პრიმიტიულ დაცვის მექანიზმებს.

ბურსტეინთან (1973a) ერთად მე დავამტკიცებდი, რომ არსებობს წარმატებული ხალხი რომელთა ხასიათი უფრო მეტად ფსიქოპატიურ სტრუქტურაში ჯდება ვიდრე სხვა პიროვნული ნიშნებში და რომლებიც სამართლიანადაა შეფასებული მაღალი დონის ანტისოციალურ პიროვნებებად. ასეთ ადამიანებს აქვს საკმარისი იდენტობის ინტეგრაცია, რეალობის აღქმის უნარი და იყენებენ უფრო მაღალი დონის დაცვის მექანიზმებს. ამ თვისებების გამო მათ ვერ მივაკუთვნებთ მოსაზღვრე ან ფსიქოტურ სპექტრს,  მათი ფიქრის და ქმედების ძირითადი გზები არის ანტისოციალური. ზოგიერთ ძალიან წარმატებულ თავდაპირველი,  ძირითადი ხედვა ფსიქოპატიური აქვს. ისეთ უნარების ქონა როგორებიცაა ეგოს სიძლიერე, სხვების დაუნდობელ განურჩევლობა და ა. შ. ხშირ შემთხვევაში არის პროფესიულ კიბეზე მაღალი საფეხურის მიღწევის საფუძველი. ეს ადამიანები ხშირად უფრო წარმატებულნი არიან მათზე ვისაც აქვთ ლოიალურობის გრძნობა, გააზრების და  თანაგანცდის უნარი.

1939 წელს ჰედერსონმა განასხვავა „პასიური-პარაზიტული“ ფსიქოპათები აგრესიული ფსიქოპატებისგან.  ეს კატეგორია კარგად ჯდება პონზის სქემაში, ამ ადამიანებს ყავთ თბილი ოჯახი და კარგი მეგობრული ურთიერთობები (მინიმუმ მანამ, სანამ გამოაშკარავდება თავისი თაღლითური ბუნება). როგორც საზოგადოება, ჩანს რომ ჩვენში უფრო მისაღებია ფსიქოპათიის ეს უფრო დახვეწილი ვერსია, თუმცა ამ დახვეწილ ვერსიაშიც სხვების მიმართ მომხმარებლური დამოკიდებულება იგივეა რაც აგრესიულ ფსიქოპატებში. ბურსტეინის (1973a) კრიტერიუმი ფსიქოპათიის დიაგნოზის დასმისას ხაზს უსვამს ადამიანის სურვილს ცნობიერად მოახდინოს სხვების მანიპულაცია მეტი სარგებლის მისაღებად. ამ გზით თუ ვიხელმძღვანელებთ ფსიქოპატიური პიროვნების დიაგნოზს არანაირი კავშირი არ აქვს აშკარა კრიმინალთან და იმ ყველაფერთან რაც შიდა მოტივაციას უკავშირდება.

დრაივი, აფექტი და ტემპერამენტი ფსიქოპატთან

ფაქტი, რომ ბავშვები დაბადებიდანვე განსხვავდებიან ტემპერამენტით (რომელიც ყველა მშობელმა იცის, ვისაც ორზე მეტი ბავშვი ყოლია) ახლა უკვე მეცნიერულად დადასტურდა (Kagan, 1994; Thomas1 Chcss, & Birch, 1968). მახასიათებელები, რომელთა დემონსტრაციასაც ახდენს ბავშვი და დაკავშირებულია თანდაყოლილ ცვალებადობასთან შემდეგ სფეროებში: აქტივობის ხარისხი, აგრესიულობა, რეაქციულობა, კონსოლიდაცია და სხვა მსგავსი ფაქტორები შესაძლოა იყოს პიროვნებაში ფსიქოპათიის მიმართულების განმსაზღვრელი. ადრეული კვლევები რომელიც ჩატარებულია ტყუპებსა და ნაშვილებ ბავშვებზე (le.g., Vandenberg, Singer, & Pauls, 1986) ადასტურებს, რომ ადამიანები, რომლებიც მოგვიანებით გახდნენ ანტისოციალური ქცევის მატარებლები სავარაუდოდ აქვთ უფრო მეტი კონსტიტუციურად მატარებელი აგრესია ვიდრე სხვებს. ამ წიგნის პირველი ვერსიის გამოქვეყნების წლებში იყო თავის ტვინის კვლევებში ნამდვილი აფეთქება, რომლებიც აჩვენებდა რომ ჩვენი რწმენა იმის შესახებ თუ რა არის დასწავლილი და რა თანდაყოლილი გულუბრყვილოდ გამოიყურება. გენეტიკური ფაქტორები შესაძლოა შეიცვალოს ადრეული გამოცდილებით, გენი შესაძლოა იყოს აქტივირებული და გათიშული, ტვინის ქიმიური ნაწილები იცვლებიან გამოცდილების წყალობით და ეს ყველაფერი ინტერაქციაშია ერთმანეთთან. კარგად ჩატარებულ გრძელვადიან კვლევაში კასპმა და მისმა კოლეგებმა (2002) აღმოაჩინეს, რომ ადამიანები, რომელთა გენიც არღვევს ნორეპიფერინსა და სხვა ნეიროტრანსმიტერებს (მონოამინის ოქსიდაზა ა [MAOA] ვარიაცია რომელსაც შეიძლება ქონდეს მუდმივი ეფექტი X ქრომოსომაზე)   არიან მეტად მოწყვლადნი განავითარონ ანტისოციალური პატერნები. (see Fonagy, 2003; Niehoff, 2003).

ადრეულ მიტოვებას, ძალადობას და ცუდი მოვლას შეუძლია მოახდინოს გავლენა ტვინის ორბიტოფრონტალურ ქერქზე, რომელიც ტვინის მორალურ ცენტრადაა მიჩნეული (Damasio, 1994; Martens, 2002; Yu, 2006). ამგვარად ბიოლოგიურ სუბსტრატი მაღალი დონის აფექტურ და ძლიერ აგრესიასთან ანტისოციალურ ადამიანებში, სავარაუდოდ პირდაპირ არ არის დაკავშირებულ მათ გენეტიკურ მემკვიდრეობასთან, მაგრამ საკმაოდ დიდი გავლენა აქვს გამოცდილებასა და გენის ინტერაქციასთან ერთად. ანტისოციალურ პიროვნებებს აქვთ დაბალი სეროტონინის დონე, (Coccaro, 19%), დიაგნოზ დასმულ ფსიქოპათებს აქვთ ავტონომიური ნერვული სისტემის შესამჩნევად დაბალი რეაქცია (lntraror et al., 1997; Lykken, 1995). ეს ფაქტი სავარაუდოდ ხსნის მათ სენსაციების მაძიებლის თვისებას და „გამოცდილებით სწავლის შეუძლებლობას“ (Cleck.lcy, 1941, p. 368).

ლუთმა, უილიამსონმა, ალპერტმა, პუჟემ და ჰარიმ (1998) აღმოაჩინეს, რომ ფსიქოპათებს ტვინის სქემაში აქვთ ანომალია რომელიც უკავშირდება ლინგვისტურ და აფექტურ პროცესებს, ისინი ასკვნიან, რომ მაღალი  ფსიქოპატებს არ უსწავლიათ გრძნობები რაციონალური გზებით, ისე როგორც უმეტესი ჩვენთაგანი სწავლობს. მართლაც, ისინი იძენენ ემოციური საუბრის უნარს, როგორც „მეორე ენას“ რომ მოახდინონ სხვა ადამიანებს მანიპულირება, ნაცვლად იმისა რომ გამოხატონ თავიანთი შინაგანი მდგომარეობა. ფსიქოპათებს აქვთ დაბალი დონის აფექტის რეგულაცია და საშუალო დონეზე მაღალი ბარიერი სასიამოვნო აღგზნებისთვის (Kernberg, 2005). მაშინ როდესაც განაგრძე კითხვა

.

ლუსიან ფროიდის ნახატები

წარმოგიდნენთ  ექსპრესიონიზმის, ნეო ექსპრესიონიზმის და რეალიზმის სკოლის ცნობილი წარმომადგენლის ლუსიან ფროიდის ( 1922 – 2011) რამდენიმე ნახატს.

ლუსიან ფროიდი ზიგმუნდ ფროიდის შვილიშვილი გახლდათ.

 

 

 

 

 

 

გოგონა თეთრი ძაღლით (1950-51)

 

 

 

ჰოტელის საძინებელი (1954)

განაგრძე კითხვა

ვიდეო, თარგმანები

ზიგმუნდ ფროიდის ხმა BBC Broadcasting Recording 1938

წარმოგიდგენთ ზიგმუნდ ფროიდის ერთადერთ შემორჩენილ აუდიო ჩანაწერს ქართული სუბტიტრებით, რომელიც მან გარდაცვალებამდე [1939] ერთი წლით ადრე, 1938 წელს ჩაწერა BBC ისთვის.

შენიშვნა: თუ ვიდეოს ჩართვისას ავტომატურად არ გამოჩნდა სუბტიტრები, ქვემოთ მარჯვენა კუთხეში დააჭირეთ cc ნიშანს. 

 

ვიდეოს ტრანსკრიპტი:

“მე ჩემი პროფესიული კარიერა დავიწყე როგორც ნევროლოგმა, ვცდილობდი განმეკურნა ჩემი ნევროტიკი პაციენტები. ჩემი ძველი მეგობრის გავლენით, მუშაობის შედეგად აღმოვაჩინე არაცნობიერი ფსიქიკური ცხოვრების შესახებ მნიშვნელოვანი ახალი ფაქტები, ინსტინქტუალური ტენდენციების როლი და ა. შ. ამ აღმოჩენებთან ერთად განვითარდა ახალი მეცნიერება, ფსიქოანალიზი, ფსიქოლოგიის ნაწილი, როგორც ნევროზების მკურნალობის ახალი მეთოდი. ამ წარმატებისთვის ბევრის გადახდა მომიწია. ხალხს არ სჯეროდა ჩემი აღმოჩენების და ჩემს თეორიებს საეჭვოდ მიიჩნევდნენ. ეს შეწინააღმდეგება იყო ძალიან ძლიერი და სასტიკი. საბოლოოდ, წარმატებით გავართვი თავი, შევიძინე მოსწავლეები და დავაფუძნე საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაცია. თუმცა ბრძოლა ჯერ არ დასრულებულა.”

 

თარგმანები

სლავოი ჟიჟეკი – რა არის ნამდვილი ათეიზმი?

 

               Photograph: Antonio Olmos for the Observer

წყარო: http://myheartwillgoonandsoonandsoon.blogspot.com/

„ვიღაცამ ჰერ კონერს კითხა არსებობს თუ არა ღმერთი. ჰერ კონერმა უთხრა: მე გირჩევ  იფიქრო იმაზე ამ კითხვის პასუხის შედეგად შენი ქცევა როგორ შეიცვლებოდა. თუ ის არ შეიცვლებოდა, მაშინ ჩვენ შეგვიძლია კითხვას თავი დავანებოთ. თუ შეიცვლებოდა, მე შენ შემიძლია დაგეხმარო მინიმუმ იმაში რომ გითხრა: შენ ეს უკვე გადაწყვიტე: შენ ღმერთი გჭირდება. „ (ბრეხტი).

ბრეხტი აქ მართალია, ჩვენ არასოდეს ვართ პოზიციაში, რომ ავირჩიოთ ათეიზმი ან თეიზმი, არჩევანი, როგორც ასეთი, რწმენის სფეროში არსებობს. „ათეიზმი“ (იმ გაგებით, რომ ირწმუნო ღმერთის არ არსებობა) ძალიან უმწეო პოზიციაა, ეს არის იმ ადამიანის პათეტიკური პოზიცია, რომელიც ღმერთს ეძებს და ვერ პოულობს (ან ადამიანის, რომელიც „ამბოხებულია ღმერთის წინააღმდეგაა“). ნამდვილი ათეისტი არ ირჩევს ათეიზმს: მისთვის კითხვა თავისთავად  ირელევანტურია – ეს არის ჭეშმარიტი ათეისტური „სუბიექტის“ პოზიცია.

თარგმანები

საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაციის ისტორია

წარმოგიდგენთ საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაციის ისტორიას, რომელიც განთავსებულია ამავე ასოციაციის ოფიციალურ ვებგვერდზე.  სტატიაში საინტერესოდაა აღწერილი აოსციაციის დაარსება, მისი განვითარება 1910 წლიდან 2010 წლამდე, როდესაც ასოციაციას ასი წელი შეუსრულდა.

სოსო დოლიძის თარგმანი
source: http://www.ipa.world

 

ფროიდმა დიდი ნოსტალგიით არაერთხელ აღნიშნა, რომ მან ფსიქოანალიზი ათ წლიან „ბრწყინვალე იზოლაციაში“ ყოფნის დროს განავითარა. ეჭვგარეშეა რომ, ეს პერიოდი მისი და ბროიერის ურთიერთობის დასრულების შემდეგ, 1894 წლიდან დაიწყო.  ის თავის სამუშაოსთან მარტო დარჩა,  კოლეგის გარეშე, ვისთანაც შეძლებდა აზრების გაზიარებას. თუმცა მას შემდეგ რაც ფროიდისა და ფლისის წერილები გამოქვეყნდა, ჩვენ ვიცით რომ მათ ქონდათ აქტიური კორესპონდენცია. უფრო მეტიც, ჩვენ ვიცით რომ ზოგიერთი მისი კონცეპტი  ფლისის თეორიებს ეყრდნობოდა. ისინი მრავალჯერ შეხვდნენ ერთმანეთს, ფროიდი ამ შეხვედრებს ხუმრობით „კონგრესს“ ეძახდა. ამ თვალსაზრისით ფროიდი თავის სამუშაოსთან ბოლომდე იზოლირებული არ ყოფილა, თუმცა ისიც ცნობილია რომ მას ვენაში თანამოაზრეები არ ყავდა, ფლისი კი ბერლინელი გახლდათ.

1902 წელს, სავარაუდოდ შკეტელის ინიციატივით, რომელიც ფროიდის პაციენტი გახლდათ, ფროიდმა მასთან ოთხი კაცი დაპატიჟა  (შკეტელი, ადლერი, კაჰანი და რაიტლერი) რათა განეხილათ ფროიდის შრომები. მათ დააარსეს, როგორც თვითონ უწოდებდნენ, ოთხშაბათის ფსიქოლოგიური საზოგადოება, სადაც ყოველ ოთხშაბათს ხვდებოდნენ ერთმანეთს. 1908 წლისთვის საზოგადოებაში უკვე 14 ადამიანი იყო გაწევრიანებული, მას სახელიც შეეცვალა და ვენის ფსიქოანალიტიკური საზოგადოება დაერქვა. ამ წელს შეუერთდა საზოგადოებას ფერენცი. წევრების გარდა საზოგადოებას ყავდა სტუმრების სტატუსის მქონე ადამიანები, რომლებიც მოგვიანებით ფსიქოანალიზის მნიშვნელოვანი ფიგურები გახდნენ. ესენი იყვნენ ეიტინგონი, იუნგი, აბრაჰამი და ჯონსი. თითოეული მათგანმა მოგვიანებით საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური საზოგადოების პრეზიდენტის პოსტი დაიკავა.

1907 წელს ჯონსი ციურიხში იუნგს ეწვია. მიუხედავად ამისა ის იცნობდა ფროიდის ნაწერებს და 1906 წლიდან ლონდონში იყენებდა თავის პაციენტებთან ფსიქოანალიტიკურ ტექნიკას ჯონსს მანამდე ფროიდი არასოდეს ენახა,. ჯონსი იყო, ვინც იუნგს შესთავაზა საერთაშორისო შეხვედრის მოწყობა სადაც სხვადასხვა ქვეყნებიდან ერთმანეთს შეხვდებოდნენ კოლეგები და განიხილავდნენ ფსიქოანალიზში საერთო ინტერესებს. ამ თვალსაზრისით, ჯონსი შეიძლება ჩაითვალოს იმ იდეის ავტორად, რომელსაც მოგვიანებით საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაცია ეწოდა. ფროიდმა იდეა მოიწონა და პირველი შეხვედრისთვის აირჩია ქალაქი ზალცბურგი. ჯონსს უნდოდა რომ შეხვედრას „საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური კონგრესი“ დარქმეოდა, თუმცა იუნგის გადაწყვეტილებით მას „ფროიდიანული ფსიქოლოგიის პირველი კონგრესი“ ეწოდა. მიუხედავად იმისა რომ განაგრძე კითხვა

თარგმანები

ინტერვიუ ოტო კერნბერგთან

გთავაზობთ ინტერვიუს თანამედროვეობის ერთერთ ყველაზე გამოჩენილ ფსიქიატრთან/ფსიქოანალიტიკოსთან ოტო კერნბერგთან. მან ინტერვიუ 2000 წელს ინტერნეტ ვებ გვერდს www.psychotherapy.net ს მისცა სადაც განიხილავს სხვადასხვა მნიშვნელოვან თემებს: ადამიანის ცვლილებას, ფსიქოთერპიული ტრენინგის მნიშვნელოვნებას, კულტურის და მედიის კრიტიკას, სასიყვარულო ურთიერთობებს და სხვა მრავალ საკითხს. ინტერვიუ საინტერესო იქნება როგორც ფსიქოდინამიური ორიენტაციის ფსიქოლოგთათვის ასევე ნებისმიერ სხვა  ამ სფეროში მოღვაწე პროფესიონალისთვის: ფსიქიატრებისთვის, კლინიკური სოციალური მუშაკებისთვის, სხვადასხვა ექიმებისთვის და ა. შ.

სოსო დოლიძის თარგმანი

source: https://goo.gl/xVrYx3

ჩანდა რანკინი: მე გახლავართ ჩანდა რანკინი,  ჩემთვის დიდი პატივია ჩავწერო ინტერვიუ თქვენთან www.psychotherapy.net ისთვის. ადრე გითქვამთ რომ თქვენ ავსტრიაში დაიბადეთ. მაინტერესებს იმ დროის სოციოკულტურულმა ასპექტებმა, რა დროც ავსტრიაში გაქვთ გატარებული, რამდენად მოახდინა გავლენა რომ ფსიქოთერაპიასა და ანალიზს გაჰყოლოდით?

ოტო კერნბერგი: მე ავსტრია დავტოვე როცა ათი წლის ვიყავი, მშობლები და მე იძულებულნი ვიყავით გამოვქცეოდით ნაცისტურ რეჟიმს. ჩვენ გადაწყვეტილება ბოლოს ეტაპზე მივიღეთ და წავედით ემიგრაციაში ჩილეში .ჩილეს ფსიქოანალიტიკურ საზოგადოებაში გავიარე ფსიქიატრიული ფორმაცია. სულ პირველად ამერიკაში 1959 წელს ჩამოვედი როკფელერის ცენტრის სტიპენდიით ჯერი ფრანკთან და ჯონ ჰოპკინსთან ერთად  ფსიქოთერაპიაში კვლევის სასწავლად. ამის შემდეგ, 1973 წელს ნიუ იორკში, კოლუმბიაში გადავედი. ამჟამად პერსონალური აშლილობის ინსტიტუტის დირექტორი გახლავართ სადაც ამ კუთხით ვატარებთ კვლევებს.

რა თქმა უნდა ჩემი კულტურული გავლენა ავსტრიული, გერმანულია და ამან ჩემს ცხოვრებაზე გავლენა მოახდინა. ჩემი ფსიქიატრიული ფორმაცია არის კლასიკური გერმანული აღწერითი ფსიქიატრიისა და ფსიქოანალიტიკური/ფსიქოდინამიკური ფსიქიატრიის ნაზავი. მოგვიანებით დავინტერესდი ეგო ფსიქოლოგიითა და კლაინის შრომებით. ასევე ვეწვიე ჩესტმუნდ ლოჯს, სადაც დავუმეგობრდი კულტურული ორიენტაციის მქონე სალივანს,  ასევე ფრიდა ფონ რიხმანს და ეგო/ობიექტთან ურთიერთობის მიმდინარეობის ფსიქოლოგებს ედიტ ჯეიკობსონსა და მარგარეტ მაჰლერს. ამ დროიდან დავიწყე ობიექტთან ურთიერთობის მიმდინარეობის  დიდ ეგო ფსიქოლოგ კლაინთან და ე. წ. ბრიტანულ „საშუალო ჯგუფთან“ სინთეზი.  მრავალი წლის შემდეგ ამ ინტერესებს დაემატა ფრანგული ფსიქოანალიზის გავლენა.

კერნბერგის ოქროს მაღარო

ჩ. რ. ყოველთვის მაინტერესებდა რა არის განაგრძე კითხვა

თარგმანები

ედუარდო კასტელუმენდი – ძალადობა და აზრის ტოტალიტარული პერვერსია

წარმოგიდგენთ პერუელი ფსიქოლოგის, ედუარდო კასტელუმენდის ძალიან საინტერესო სტატიის თარგმანს “ძალადობა და აზრის ტოტალიტარული პერვერსია” რომელიც გამოქვეყნდა საერთაშორისო ფსიქოანალიტიკური ასოციაციის ელექტრონულ ჟურნალში “ფსიქოანალიზი დღეს”. სტატიაში ავტორი საუბრობს ძლადობაზე, ტოტალიტარული აზროვნების პერვერსიაზე, საფრთხეებზე და მიზეზებზე ტერორიზმის და რელიგიის კონტექსტში და მოყავს ლათინური ამერიკის ქვეყნების უახლესი ისტორიული და ახლანდელი გამოცდილება, სოციო-პოლიტიკური მდგომარეობა. მკითხველს საინტერესო პარალელების გავლება შეეძლება საქართველოს საბჭოთა და უახლოესი ისტორიიდან… 

სოსო დოლიძის თარგმანი
წყარო: https://goo.gl/r7SDdg

I.

ემოციები, ისევე როგორც ბავშობის სურვილები, შიშები, იმპულსები ფანტაზიები მოზრდილობის ასაკში თავს იჩენს  ორი განსხვავებული გზით. ისინი შეიძლება ტრანსფორმირდნენ და ინტეგრირდნენ ან რეპრესირდნენ, გაიხლიჩონ და აქტინ აუთის გზით გამოვლინდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ფესვები ბავშობაში აქვს, ძალადობას აქ განვსაზღვრავ როგორც „ფიზიკური ან მორალური ძალის გამოყენება სხვისი მისამართით, რომელიც ემსახურება ვინმეს პირად ნარცისიზმს ან იდეოლოგიას“ ეს ხაზს უსვამს სხვების მიმართ განხორციელებულ ქცევას. ძალადობა თავის თავს ყოველდღიურ ცხოვრებაში სხვადასხვა სახით ავლენს.  შეიძლება იყოს თავისუფალი და კეთილთვისებიანი, გულმოწყალე ისეთივე როგორც ბავშვების თამაში, ან ირაციონალური და თავზარდამცემი როგორც ომებში, ტერორიზმსა და სექსუალურ ძალადობაში. როდესაც ჩვენი ევოლუციური განვითარების პერსპექტივიდან და ცივილიზაციის ამჟამინდელი მდგომარეობის გადმოსახედიდან ძალადობას განვიხილავთ როგორც ბუნებრივს და უნივერსალურს,  ის არის ბარბაროსული, რეგრესიული და ჩვენი ფუნდამენტური უფლებების საწინააღმდეგო.

ამ სტატიაში მე ყურადღებას ძირითადად ორი სახის აგრესიაზე გავამახვილებ  . პირველი არის ტერორისტული, ზღვარგადასული აგრესია, რომელიც კლავს, აწამებს და ატერორებს და ცივილიზაციის მიერ სრულიად დაგმობილია და მეორე, რომელიც არის რელიგიური განათლების კეთილი გამოსახულების ქვეშ დამალული. მე ყურადღებას გავამახვილებ ფიზიკური, ფსიქოლოგიური და სექსუალური ტიპის ძალადობაზე რომელიც ხდება კათოლიკურ ეკლესიასთან დაკავშირებულ გარკვეულ რელიგიურ ჯგუფებში. ტემპლის (2006) მიხედვით, რომელიც საუბრობს „გონების ტოტალიტარულ მდგომარეობაზე“,  ვფიქრობ რომ ძალადობის ამ ორივე ფორმის საფუძველი შეიძლება იყოს “აზრის ტოტალიტარულ პერვერსიაში“ (totalitarian perversion of thought).

მე ვწერ პერუდან, ქვეყნიდან, რომელიც სასტიკი დაპირისპირების  მოწმე გახდა ინკას იმპერიის კონსოლიდაციის დროს (მეცამეტე და მეთოთხმეტე საუკუნეებში), ჯერ კიდევ მანამ სანამ ესპანური ტრავმატული დამპყრობლური ერა დადგებოდა. იმ დროს და ახლაც ლათინური ამერიკის ქვეყნებისთვის სოციალური და სახელმწიფო ძალადობა საერთო დამახასიათებელი თვისებაა. ძალიან ცოტა ანალიტიკოსს და კანდიდატს თუ სჭირდება ამ ძალადობის ხასიათის ახსნა. ჩვენ მას განვიცდიდით მეოცე საუკუნის შუა წლებიდან უახლოეს წარსულამდე. დღესაც კი რაღაც დოზით გვიწევს მასთან გამკლავება. მიუხედავად ჩვენი სიფხიზლისა, ლათინური ამერიკის მოსახლეობა პოპულისტური  (ნეგატიური გაგებით) და დემაგოგიური მთავრობების მიერ არის მოტყუებული, ხოლო ხალხთა ნაწილი კი იძულებულია გაუძლოს დიქტატურას. მტკივნეული აღსაქმელია ვენესუელის ანალიტიკოსების მიერ გაგზავნილი  წერილები FEPAL და IPA  შეხვედრებში სადაც ისინი აღნიშნავენ თავისი ქვეყნის სტრესულ სიტუაციას. ეს ყველაფერი ჩვენში იწვევს ბრაზს, როცა  გვაჩვენებენ ძალთა დაუბალანსებელ თანნაფარდობას ერთის მხრივ ავტორიტარულ სახელმწიფოსა და მეორეს მხრივ ამ ძალადობასთან დაპირისპირებულ მხარეებს შორის. ჯერჯერობით სახემწიფო მანქანა ძალიან ძლიერია.

II.

ფსიქოანალიზმა წვლილი შეიტანა არა მარტო ძალადობის არსის გაგებაში,  არამედ ის ეხმარება სახელმწიფო და სოციალური ძალადობის მსხვერპლებს. ბოლო ფსიქოანალიტიკური კვლევები (როგორიცაა მაგალითად ცუკერფელი და სხვ., 2016) აჩვენებს სახელმწიფოს თავად როგორ შეუძლია დაეხმაროს დაზარალებულ  ხალხს როდესაც ის საჯაროდ აღიარებს ამ ძალადობას, აღადგენს მართლმსაჯულებას და დასჯის დამნაშავეებს. მიუხედავად ამისა, სახელმწიფო ყოველთვის არ მიისწრაფვის რეპარაციისკენ. მთავრობებისთვის ყოველთვის უფრო მარტივია დაივიწყოს რაც მოხდა, თითქოს ეს შესაძლებელი იყოს.

პერუ ორი დეკადის განმავლობაში (1980-200) იტანჯებოდა ერთერთი ყველაზე ძალადობრივი ტერორისტული შეტაკებებისაგან ლათინურ ამერიკაში. ანდური მაოისტური ჯგუფი სენდერო ლუმინოსო (კაშკაშა ბილიკი), რომელსაც სათავეში ედგა ფილოსოფიის პროფესორი აბიმაელ გუზმანი (რომელიც თავის თავს პრეზიდენტ გონსალოს უწოდებდა), სასტიკად აკრიტიკებდა პერუს მთავრობას და მის ინსტიტუციებს. მან აიყოლია თანამოაზრეთა დიდი ნაწილი და დაუმორჩილებლობა გამოიცხადეს სახელმწიფოს. შედეგი კატასტროფული დადგა, 17 000 გარდაცვლილი ადამიანი, ძირითადად ანდელი მუშები, თავზარდაცემული, დაჭრილი და დატერორებული ქვეყანა. „კაშკაშა ბილიკი“ 1992 წლისთვის ძალიან დასუსტდა, როდესაც მისი ლიდერი ტყვედ ჩავარდა, თუმცა ბრძოლები 2000 წლამდე გაგრძელდა. დღესაც კი ვხვდებით მის გადმონაშთებს, რომელიც ძირითადად ანდისა და ამაზონის რეგიონებში  ნარკო ტრეფიკინგთან არის დაკავშირებული. კოკაინის მოყვანა და ნარკო ტრეფიკინგი ძალადობის ძირითადი წყარო გახლავთ.

„კაშკაშა ბილიკის“ შესახებ ბევრი რამ შეიძლება ითქვას, მაგრამ მე მხოლოდ ფრაგმენტს მოვიყვან 1980 იან წლებში გამოქვეყნებული ინტერვიუდან რომელიც მისი ლიდერთან არის ჩაწერილი. ეს ის პერიოდია როდესაც ეს ჯგუფი ყველაზე ძლიერი იყო. როდესაც ჟურნალისტი ლიდერს დაუპირისპირდა მას და ამხილა დაჯგუფების რადიკალიზმი (რომელიც გამოიხატებოდა დაჯგუფების წევრების მიერ მათი მოწინააღმდეგეების მკვლელობაში) და ასევე ხაზი გაუსვა მთავრობასთან მოლაპარაკებებზე უარის ფაქტს გუზმანმა უპასუხა: „თქვენ მეკითხებით მე თუ რატომ არ მივდივართ მოლაპარაკებებზე მთავრობასთან? მე შენ არ მომწონხარ, ბურჟუა, ჩვენ არ ვართ მოლაპარაკებებისთვის დატრენინგებული ხალხი. ჩვენ არ გვჭირდება დიალოგი, ჩვენ გვაქვს ჩვენი იდეოლოგია, გონსალოს აზრები“.

ეს პასუხი ჩემთვის გონების ტოტალიტარული პერვერსიას გამოხატავს. ტემპლი (2006, გვ. 105) განიხილავს „გონების ტოტალიტარულ მდგომარეობას“ და ასკვნის, რომ მენტალური „ტოტალიტარიზმი ვითარდება და ხდება სტაბილური სტრუქტურა (…) რომელიც დაკავშირებულია პარანოიდულ პოზიციასთან. ეს მენტალური ორგანიზაცია ძალას იკრებს სიკვდილის დრაივიდან და შეიცავს სადისტურ ელემენტებს და იცავს მას დანაშაულის წინააღმდეგ. როდესაც განიხილავს აზროვნების ამ მდგომარეობას, ავტორს ხაზს უსვამს, რომ ჩვენ ის ნაციონალურ ლიდერებსა და პოლიტიკურ სისტემებში შეგვიძლია ვიპოვოთ, ისევე როგორც პაციენტებში ჩვენი საკონსულტაციო ოთახიდან.

მინდა გითხრათ რომ ტოტალიტარული მენტალური მდგომარეობა მისი დესტრუქციული ხასიათის გათვალისწინებით უნდა შეფასდეს როგორც პერვერსია, ის დაკავშირებულია სიკვდილის დრაივთან და  ვირტუოზული იდეალის მოსასხამის ქვეშ (სოციალური ან რელიგიური) იმალება. ასეთი ტიპის პერვერსია იმაზე უფრო ხშირია ვიდრე ჩვენ ის წარმოგვიდგენია. ამ მდგომარეობაში შეუძლებელია რეფლექსია, არ შეგვიძლია დავუკავშირდეთ „გამოცდილების საშუალო არეს“ (ვინიკოტი, 1971) არც ეჭვებისთვის რჩება ადგილი. პასუხი იმათ, რომლებიც ფიქრობენ ან იქცევიან სხვანაირად, არის სიკვდილი, დამორჩილება ან დამცირება.მიუხედავად სხვადასხვა გეოგრაფიული მდებარეობისა და იდოლოგიური განსხვავებებისა ჩვენ შეგვიძლია დავინახოთ მსგავსებები „კაშკაშა ბილიკსა“ და ISIS ის ტერორისტული ჯგუფების ქმედებებს შორის.

III.

მინდა განვიხილო პერვერსიის სხვა სახე, რომელიც არ არის დაკავშირებულია არა ტერორთან და სიკვდილთან, არამედ იდეალისტურ ცდუნებასა და სექსუალობასთან. ისევე როგორც ეს უკანასკნელი, ისიც თავის ძლიერებას სიკვდილის დრაივიდან იღებს. ტერორიზმი რადიკალური და ბრუტალურია, ის სოციალურ და პოლიტიკურ ძალაუფლებასთანაა დაკავშირებული და საზოგადოების უდიდესი ნაწილის მხრიდან უარყოფილია. ეს პერვერსიის ახალი ფორმა კი სოციალურად მისაღები და ნაკლებად ძალადობრივია. თუმცა ისეთივე დამაზიანებელია. ვგულისხმობ რელიგიური ჯგუფების პერვერსიას, მეტწილად კათოლიკური ეკლესიის, ლათინური ამერიკის შემთხვევაში. ისინი აიძულებენ თინეიჯერებს იყვნენ ძალიან რესტრიქტულ, დოგმატურ მენტალურ მდგომარეობაში და აიძულებთ მათ იყვნენ სადისტური ფორმით დომინირებული რომელიც გულისხმობს სექსუალურ ძალადობას.

არ არის ახალი რომ ტერორი და ძალადობა საფუძველად რელიგიურ იდეებში იყენებს. ISIS ის ტერორისტული ორგანიზაციის ქმედებები ამის საშიში მტკიცებულებაა. ქრისტიანობას რაც შეეხება საკმარისია გავიხსენოთ ჯვაროსნული ლაშქრობები და ინკვიზიცია, ის დრო როდესაც დასავლური საზოგადოება დღევანდელისგან განსხვავებით ნაკლებ ყურადღებას აქცევდა ადამიანთა უფლებებს და თავისუფლებას. ზოგიერთი ჯგუფი, რომელიც დაკავშირებულია ინსტიტუციონალიზებულ რელიგიასთან (ამ შემთხვევაში კათოლიციზმთან) დღესაც კი ქმნიან საფრთხეებსაც. ეს ფენომენი ბოლო წლებში უფრო აშკარა გახდა და ხდება მისი საჯაროდ დაგმობა.

რელიგიური ჯგუფები, განსაკუთრებით კათოლიკური, ჩვენს რეგიონში მათი მშობლების თანხმობით ახდენენ თინეიჯერების რეკრუტირებას. ამ ჯგუფის წევრები როგორც წესი სარგებლობენ ახალგაზრდა ხალხის სურვილით რომ გახდნენ უკეთესები და „შეცვალონ მსოფლიო“. ქარიზმატული ლიდერი მათ არწმუნებს რომ ის გადმოსცემს „სიმართლეს“. ბრმა მორჩილება და რწმენაში „გამოვლენილი“ სიმართლე არის წესი. ამგვარი ქცევა ხელს უშლის ინტეგრირებულ განვითარებას. გონების ტოტალიტარული მდგომარეობა ხელს უშლის თინეიჯერებს და ახლაგზარდებს იფიქრონ დამოუკიდებლად. თითქოს ეს არ ყოფილიყოს საკმარისი, ლიდერები მათ ხშირად სექსუალურ მორჩილებას სთხოვენ, რომელიც საშინელ ზიანს იწვევს. ლიდერთან ემოციურად ინტიმურ კავშირში მყოფი აახალგაზრდა ხალხი, (რომელიც განასახიერებს მშობლის იდეალიზირებულ ხატს) წყვეტენ თავიანთ შინაგან განვითარების ლტოლვას და ამით ზარალდებიან მათი „სულები“. ეს ზიანი შეიძლება იყოს ღრმა და მუდმივი; სერიოზული ეფექტის გავლენის ქვეშაა თავიანთი უნარები, ენდონ საკუთარ ინტუიციას, თავიანთ თავებს და სხვა ადამიანებს.

საბოლოოდ, 2011 წელს ვატიკანმა გამოიძია დიდად პატივცემული და ავტორიტეტული ჩილელი მღვდლის, ფერნანდო კარადიმას საქმე, რომელიც ელ ბოსკე, სანტიაგო დე ჩილეს სამრევლოში მოღვაწეობდა და აღმოაჩინა რომ ის სექსუალურად ძალადობდა უმცირესობებზე და ასევე ძალადობრივად იყენებდა მის საეკლესიო ძალაუფლებას. მისმა კრიმინალურმა საბრალდებო დასკვნამ გაოგნებული დატოვა ჩილეს საზოგადოება. ამ შემთხვევებს ერთი და იგივე ისტორიები აქვთ. წლები სჭირდება ძალადობის მსხვერპლებს რომ საჯაროდ განაცხადონ მოძალადის შესახებ. კიდევ უფრო დიდი დრო სჭირდება ეკლესიის ლიდერების ქმედებებს, რომლებიც თავიდან ირიდებენ სკანდალურ შემთხვევებს სანამ ისინი არ გახდებიან საჯარო. მხოლოდ ამის შემდეგ ხდება მოძალადის დასჯა.

ძალადობა ხშირ შემთხვევაში ხდება მაშინ, როდესაც ადამიანები ბრმად იღებენ რელიგიურ დოგმებს და აბსოლიტური მორჩელება აქვთ ლიდერის მიმართ, რომელიც თავის მხრივ არავისთან არ არის ანგარიშვალდებული. ეს არის ის შემთხვევა თუ ტოტალიტარული აზროვნება, რელიგიურ რწმენებს ამოფარებული როგორ უკუღმართად იზიდავს საზოგადოებრივ აზრს. ის იყენებს სექსუალურ რეპრესიას რომ დომინანტურ მდგომარეობაში იყოს სხვაზე. ამ პრობლემის ყველაზე კრიტიკული ასპექტი არის ის, რომ ეს ყველაფერი ხდება მშობლების თანხმობით, რომელიც შესაძლოა ჭეშმარიტი რელიგიური რწმენის, უსუსურობის, თუ თავიანთ უნარებში ეჭვის გამო პასუხისმგებლობას იხსნიან თავად აღზარდონ თავიანთი შვილები.

 

IV.

ძალადობა იქნება გამართლებული  თუ უარყოფილი, დამოკიდებულია ადამიანზე და მის როლზე, პერსონა მისი განმხორციელებელია თუ თავადაა ამ ძალადობის მსხვერპლი. როგორც ჩანს, არ არსებობს საშუალო ფენა ამ სიტუაციაში, ამაზე ფიქრის და გაგების უნარი დაკარგულია. მიუხედავად ამისა, ამ პროცესებში ემოციურად  ჩართულ დამკვირვებლებს,  შეიძლება ქონდეთ ნაკლებად პოლარიზებული მიდგომა და ამგვარად შეეძლოთ ძალადობაზე რეფლექსიის მოხდენა  უფრო ღრმა ნიუანსების გათვალისწინებით. ნეიტრალობას, რომელსაც ჩვენ ჩვენი კლინიკური პრაქტიკის დროს ვიჩენთ შეიძლება იყოს გადამწყვეტი ასპექტი. ჩვენ პაციენტებთან მუშაობის დროს ყოველდღიურად ვხვდებით აგრესიულ და სედუქციურ „თავდასხმებს“ ანალიტიკური პროცესის მიმართ. ჩვენი როლია რომ მოვახდინოთ მათი იდენტიფიკაცია, ავირიდოთ მათზე პასუხი და გავაანალიზოთ ისინი. ბოლოს, მიუხედავად ემოციური არეულობისა, ჩვენ ვნახულობთ ადგილს შინაგანი სიმშვიდისთვის საიდანაც ჩვენ შეგვიძლია ვიფიქროთ. კრისტევა (2016) ჟულია კრისტევას ეს სტატია თარგმნილია ქართულად ჩვენს საიტზე – მთარგმნელის შენიშვნა) ამ ადგილს პასკალის „მუდმივი მოძრაობის“ კონცეპტს უკავშირებს.

ჩვენ ფსიქოანალიტიკოსებს, ან ხალხს რომელიც გადიან პირად ანალიზს, გვაქვს გრძელვადიანი ინტიმური დიალოგის არაჩვეულებრივი გამოცდილება, რომლის მიზანია ემოციების, აზრების და სურვილების ინტეგრირება. აგრესიის და დესტრუქციის დრაივების გაგების უნარით  ჩვენ ვიმყოფებით შეუდარებელ პოზიციაში, გავიგოთ სხვა ადამიანების და ცივილიზაციის მისამართით განხორციელებული პერვერსიული შეტევები. უფრო მეტიც, ჩვენი კლინიკური მუშაობის მსგავსად, ალბათ საუკეთესო საშუალებაა თუ ამ ყველაფერზე ჩვენი შინაგანი სიმშვიდის ადგილიდან ვიფიქრებთ, სადაც არ იქნება ადგილი ისეთი ფიქრებისთვის, რომელსაც ძალადობა ბადებს, როგორებიცაა შიში, უარყოფა, ტკივილი და უფრო მეტი ძალადობა. განაგრძე კითხვა

თარგმანები

ჟულია კრისტევა – რადიკალური ეშმაკის ინტერპრეტაცია

ჟულია კრისტევა

მოზარდი არის მორწმუნე

ბავშვი მეფე, რომელიც ყველა ჩვენგანში არის მიძინებული, ფროიდის მიხედვით თავის ესეში  „სამი ესე სექსუალობის შესახებ“  შეიძლება იყოს „ლაბორატორიის მეცნიერი“: ყველა მისი გრძნობა გაღვიძებულია, ის ცდილობს აღმოაჩინოს როგორ იბადება ბავშვები. ეს დაუკმაყოფილებელი ცნობისმოყვარეობა ისეთი მიმზიდველია, რომ ის ჩრდილავს მოზარდთა ხასიათს: ზუსტად იმიტომ, რომ არ არსებობს მოზარდობა რწმენის საჭიროების გარეშე.

მოზარდი არ არის ლაბორატორიის მკვლევარი, ის არის უბრალოდ მორწმუნე. ჩვენ ყველანი მოზარდები ვართ როდესაც აღფრთოვანებულები ვართ აბსოლუტურით. ფროიდი მოზარდებით არ იყო დაინტერესებული, რადგან თავად იყო უდიდესი არამორწმუნე ადამიანი, ყველაზე არარელიგიური ადამიანი რომელიც შეიძლება არსებობდეს. რწმენაში ფროიდი გულისხმობდა ობიექტთან ურთიერთობის გამოცდილებას: რწმენას სურს ყველაფერი, ის პოტენციურად ფუნდამენტალისტურია, ისევე როგორც მოზარდი. ადამი და ევა, რომეო და ჯულიეტა მოზარდები იყვნენ; ჩვენ ყველანი მოზარდები ვართ როდესაც გვიყვარს.

თუმცა მას შემდეგ რაც ჩვენი სურვილები და იმპულსები  ამბივალენტური და სადომაზოხისტური  ხდება იდეალური ობიექტის არსებობის რწმენა თანდათან ქრება, განიცდის ფრუსტრაციას. ასე რომ ობიექტის ძებნის ვნება იცვლის ხასიათს და ხდება დამსჯელი, თვით დამსჯელი. მოზარდობაში ამი რევერსიის ტრაექტორია შემდეგია: იმედგაცრუება-დეპრესია-სუიციდი. ხანდახან ის იღებს ისეთი ფორმის რეგრესიულ და სომატურ სახეს როგორიცაა მაგალითად ანორექსია, განსაზღვრულ პოლიტიკური კონტექსტში კი ვლინდება სხვისი სელფის (self-with-the-other) დესტრუქციული წყურვილით, რომელსაც მე კამიკაძის სინდრომს ვეძახი. იქედან გამომდინარე რომ მოზარდებს სჯერათ ობიექტთან ურთიერთობის, ამ ურთიერთობის შეუძლებლობის გამოცდილება მათ მიერ განიცდება როგორც მომაკვდინებელი.

ტრანსფერი ხვდება რწმენის საჭიროებას

მოზარდებთან იდეალიზმის სინდრომის გათვალისწინებისას, ფსიქოანალიტიკოსს შანსი აქვს შეამციროს შეწინააღმდეგება და მოზარდი დააბრუნოს ანალიტიკურ პროცესში სადაც კარგად ჩანს მოზარდობის ასაკისთვის დამახასიათებელი სიურჩე. რელიგიის საჭიროება, იდეოლოგიური ენთუზიაზმი მთელი მეოცე საუკუნის განმავლობაში, შემოთავაზებული ნამდვილი იდეალიზმის სინდრომი: ინიციაციის რიტუალები, მარხვა და მოკვდომა. ეს ყველაფერი ასევე კარგად ჩანს არტშიც: რენესანსიდან დაწყებული სადაც ჩანს ინიციატივის მქონე მოზრდი გმირების თავგადასავლები.

რა თქმა უნდა უკმაყოფილო თანამედროვე საზოგადოება სწუხს მოზარდთა ჭირვეულობების გამო. ჩვენ ვქმნით „მოზარდთა ცენტრებს“, ჩვენ განვავითარეთ მოზარდთა ფსიქიატრია ბავშვთა ფსიქიატრიის მოდელზე დაყრდნობით. მაგრამ როგორც ჩანს საერო რომ არ არის მზად პირისპირ შეხედოს „რელიგიასთან დაბრუნებას“. ისევე როგორც „სპირიტუალური ნაწარმოებები“ რომელსაც ასრულებს ხელოვანი თავისი გემოვნების და დროის მიხედვით, სადაც ინტერნეტიდან იღებს რელიგიურ ფრაგმენტებს, დამამცირებელ ფორმებს (სექტის), ან უფრო მეტიც იყენებს ფუნდამენტალიზმს (იდეალის სახელით ხელს უწყობს სიკვდილის დრაივის გაცოცხლებას).

რადიკალიზებულმა მონახა თავისი გზა და ისევ პარიზში დაბრუნდა

პარიზში მომხდარი საშინელმა ჯიჰადისტური თავდასხმა გვაჩვენებს, რომ სამომავლოდ, რწმენის საჭიროების რელიგიური მკურნალობა თავის თავში დისკრედიტირებულია, რადგან ის არ ასრულებს პარადოქსალური მორწმუნის სწრაფვას მოიპოვოს სამოთხე. ეს ნიჰილისტური მორწმუნე, აუცილებლად ნიჰილისტური, რადგან ის არის პათეტიკურად იდეალისტური, არის დაუნდობელ გლობალურ მიგრაციაში მოხვედრილი  დეზინტეგრირებული, არასოციალიზირებული  მოზარდი.

განგსტერული ტიპის რადიკალიზებული ფუნდამენტალიზმი დემონსტრაციას უკეთებს ნიჰილიზმის რადიკალურ ფაზას, ალბათ იმაზე რადიკალურს ვიდრე ოდესმე, მოსალოდნელ „რელიგიათა დაპირისპირებას (შეტაკებას)“ (clash of religions). ეს ფაზა იღებს ცივილიზაციის სიღრმისეულ გამოცდილებებს, ხაზს უსვამს რელიგიებამდე არსებულ „რწმენის საჭიროებას“, ეს მოზარდობაში ჩანს კარგად როგორც იდელისტური აშლილობა.

ფსიქოანალიზს ადარდებს დესუბიექტივაციამდე მისული  პიროვნების დეზორგანიზაცია  (<“მე“ არ არსებობს>, ეს ფრაზა შეიძლება გაგებულ იქნას როგორც <არაფერი არსებობს გარდა დაშლილი დრაივისა, რომელიც ყველაფრისთვისაა მზად>). სხვასთან კავშირი დეზორგანიზებულია (<“სხვას“ არ გააჩნია არანაირი ღირებულება>), მხოლოდ სიკვდილის დრაივს და ეშმაკის ღვარძლს აქვს ტრიუმფი.

რადიკალური ეშმაკი

რა არის ერთ დროს კანტის და არენდტის მიერ დაგმობილი რადიკალური ეშმაკი? ეს არის ადამიანთა სიჭრბის, ფუფუნების (superfluidity) დეკლარაცია – და რეალიზაცია, მისი მექანიკური დესტრუქციის ჩვენება.

შეიძლება არსებობდეს რადიკალური ეშმაკი მიზეზის გარეშე? გარკვეულწილად ასე არის ლიტერატურასა და მისტიციზმში. პოლიტიკურად კი სხვაგვარადაა. ფსიქოანალიტიკური გამოცდილებით, მე მხოლოდ ამბოხებით ვერ დავკმაყოფილდები. ტრასფერის და კონტრტრანსფერის ინტერპრეტაციის დასახვეწად მე გამოვიყენებ ექსტრემალური ეშმაკის ლოგიკას. ჩვენ აღმოვაჩენთ რომ ოჯახის მარცხი და სოციალური დეზინტეგრაცია ზოგიერთ ადამიანში, განსაკუთრებით მოზარდებში იწვევს იდეალიზმის აშლილობას (idealism disorder). ისინი პირდაპირი გაგებით ფეთქდებიან, შეუძლებელია გაარჩიო მართალი და მტყუანი, შიდა და გარე, სუბიექტი და ობიექტი. ჩვენს ორ, სიცოცხლის და სიკვდილის იმპულსებში სიკვდილის დრაივია, რომელიც ჭრის ფსიქიკურ ცხოვრებას და ამცირევს ბრმა დესტრუქციას: სელფის დესტრუქციას რომელიც გამოწვეულია უაზრო სიამოვნებით ან შიდა აპათიის ვაკუუმით.

ამ ფსიქოანალიტიკური დასკვნებით ვხედავთ რომ ჩვენ გვჭირდება უფრო მეტი ვიდრე „ყოვლისმომცველი მორალიზმი“. მოზარდთან მუშაობა, რომელიც განიცდის რადიკალიზაციას, ანალიტიკოსს აყენებს არამდგრად პოზიციაში სადაც ეს დესუბიექტივიზაცია და დეობიექტივიზაცია ხდება და ამავე დროს არის რესტრუქტურიზაციის საჭიროება. ჩვენი გამოწვევაა, რომ მივყვეთ სიკვდილის დრაივის აღმოჩენას, და ფსიქიკური აპარატის ავთვისებიან პოტენციალს რომელიც გამოვლინდება იდეალიზმის აშლილობის სახით. ცოდნის სურვილის და რწმენის გაუქმება, ისე რომ ადამიანს არ შეუძლია ინვესტიცია და კავშირების გაბმა, დეპრივირებული აქვს პიროვნების მე და მოკლებულია სხვისი არსებობის შეგრძნებას, აინტერესებს ისეთი სამყარო სადაც არ არის არც „კარგი“ და არც „ეშმაკი“, უფრო მეტიც არ არის „არცერთი“ ღირებულება.

შესაძლებელია კი რომ გამოვიყენოთ ანალიტიკური მოსმენის მეთოდი ადამიანთა ბუნების ამ საზღვრებთან? შესაძლებელია დავკავდეთ ფსიქოანალიტიკური პრაქტიკით ამ კონდინციაში?

„ჩვენი ღირებულებების“ გადაფასება

რესპუბლიკა დგას ისტორიული გამოწვევის წინაშე: შეუძლია მას თუ არა შეეჯახოს იმ პრობლემას, რომელსაც ქვია რწმენის და სურვილის საჭიროების კრიზისი რომელსაც რელიგია ვეღარ უმკლავდება, და რომელიც ეხება ადამიანთა კავშირის არსებობას. შფოთვა, რომელიც ყინავს სახემწიფოს რომელიც იმყოფება ომებში, ეკონომიკურ და სოციალურ კრიზისებში და დგას კოლოსალური გამოწვევების წინაშე. ვართ ჩვენ მზად გავუკეთოთ მობილიზება ყველა საშუალებას, პოლიციას და ეკონომიკურ სექტორს, ფსიქიკაზე მოპოვებული ცოდნის დავიწყების გარეშე? შეგვიძლია დავაკავშიროთ მტკივნეული იდეალისტური აშლილობა და რადიკალიზირებული სისასტიკე, დელიკატური და საჭირო მოსმენით, შესაბამისი განათლებით და საჭირო სიკეთით? ამგვარი ინტერპრეტაციით, ჯიჰადისტების ბარბაროსობა ეშმაკისეულია და უსვამს კითხვას სეკულარიზმის „ღირებულებებს“ და გამოწვევას უკეთებს ფსიქოანალიზის შესაძლებლობას რომ გადაჭრას ეს გლობალიზაციის ახალი დისკომფორტი.

რადიკალურ ეშმაკთან საბრძოლველად გვჭირდება სერიოზულად მივიღოთ ნიცშეს შემდეგი სიტყვები: <დასვი დიდი კითხვები ნაცვლად გრანდიოზული განცხადებების გაკეთებისა> ეს ნიშნავს: ღმერთზე ფოკუსირების ნაცვლად შევხედოთ იდეალებს და მათ არარსებობას იმისათვის რომ ისინი გავიგოთ, ხელახლა შევაფასოთ, შევხედოთ პრობლემურად და დაუსრულებლად ვიფიქროთ მათზე. იმისათვის რომ ჰორორის, საშინელების ინტერპრეტაცია მოვახდინოთ, დაეხმარე მას, ვინც იტანჯება რადიკალური ეშმაკით ნაცვლად იმაზე ფოკუსირებისა თუ რა სისასტიკეს და ძალადობას იმსახურებენ მკვლელები. იმისათვის რომ ვებრძოლოთ ეშმაკს ჩვენ აუცილებლად უნდა განვაგრძოთ პოტენციური კვლევა არა უცნობი უტოპიური და უსაფრთხო მხრიდან არამედ იმ მყიფე წერტილიდან რომელსაც პასკალი უწოდებს „მუდმივ მოძრაობას“ (perpetual motion). ის წერდა: <მან ვინც აღმოაჩინა სიკეთეში დღესასწაულობის საიდუმლო ეშმაკზე გაბრაზების გარეშე, იპოვა წერტილი, ეს არის მუდმივი მოძრაობა>.  და რა მოხდება თუ ის ხედვა, რომელშიც გვიჭირს ჩვენ არის ზუსტად ის „წერტილი“ ეს „მუდმივი მოძრაობა“ „სიკეთეში დღესასწაულობის საიდუმლო ეშმაკზე გაბრაზების გარეშე“? ეს არის კერძო შინაგანი გამოცდილება რომელსაც ბარბაროსები იგნორირებას უკეთებენ მაგრამ ტრანსფერი გვაძლევს ჩვენ საშუალებას რომ მოვბილიზდეთ.

თარგმნა სოსო დოლიძემ

source: https://www.ipa.world/ipa/en/News/kristeva.aspx